Aralık 2020’de mutfak harcaması bir önceki aya göre yüzde
2,22 oranında arttı.
Mutfaktaki yıllık artış ürün bazında yüzde 46 seviyesinde
gerçekleşti.
Gıda harcamasını oluşturan gruplarda toplam artış ise
aylık yüzde 15,35 seviyesinde oldu.
Aynı dönemde mutfaktaki yıllık enflasyon ise yüzde 16,91
düzeyinde gerçekleşti.
Gıda harcamasında meydana gelen aylık binde 2,22’lik
artış aile bütçesinde bir önceki aya göre yaklaşık 55,41 TL bir ek yük getirdi.
Buna göre Aralık 2020’ de Zonguldak’ta yaşayan 4 kişilik
bir ailenin aylık gıda harcaması 2.555,00 TL oldu.
Geçtiğimiz yıl Aralık 2019’da mutfak harcaması bir önceki
aya göre binde 0.80 oranında artmış, mutfaktaki yıllık artış ürün bazında yüzde
15.65 seviyesinde gerçekleşmişti.
Aynı dönemde mutfaktaki yıllık enflasyon ise yüzde 7,33
düzeyinde gerçekleşmişti.
Yaklaşık bir yıl Çin’de ortaya çıkan ve kısa sürede
pandemi haline gelen Covit 19 virüsünün (korona) ülkemizi de etkisine aldığı
Mart-Aralık dönemini kapsayan 10 aylık dönemde mutfaktaki artış ise yüzde13,87
düzeyinde oldu.
Ocak 2021-Aralık 2021 dönemini kapsayan 2.825,90 TL yeni
asgari ücret Aralık ayında 4 kişilik ailenin sadece mutfak giderini
karşılayabiliyor. Asgari ücretin mutfak harcamasından geri kalanı 275,90 TL ile
aile kira, giyim, yakacak, eğitim vb. diğer harcamalarını karşılamak zorunda.
Ailenin sadece mutfak giderini karşılayabilecek düzeydeki asgari ücret
çalışanların ne durumda olduğunu net olarak ortaya koyuyor.
Genel Maden İşçileri Sendikasının her ay yaptığı 1
çalışan, bir ev hanımı eş ve 2 çocuktan oluşan çekirdek madenci ailesini kapsayan
Gıda Harcaması Araştırmasını oluşturan harcama gruplarında Aralık 2020 de şu
değişimler gözlemlendi.
Süt ürünleri grubu; Bu grupta Aralık ayında tespit edilen
yüksek oranlı artışlar dikkat çekti. Önceki ay ile birlikte süt fiyatlarına
gelen toplam yüzde 25’lik artış doğal olarak süt ürünlerine de yansıdı. Tam
yağlı beyaz peynir yüzde 4,83, yoğurt 5,88, Eski Kaşar yüzde 7.86, koyun
peyniri yüzde 7.71, taze kaşar yüzde 1.35 oranında arttı. Bu grupta ortalama
artış yüzde 5,87 oranında gerçekleşti.
Et ürünleri grubu; Bu grupta, kırmızı et ürünlerinde
geniş halk kesimlerinin çoğunlukla tükettiği kıyma, kuşbaşı et ve kemikli ette
önemli bir artış görülmedi. Kuzu etinde ortalama yüzde 2’lik bir artış tespit
edildi. Kırmızı et grubunda ortalama artış yüzde 1 civarında oldu. Yaklaşık 1
yıldır tüm dünyada etkisini sürdüren Covit 19 pandemisi nedeniyle vatandaşların
sakatatlarda ki talebi fiyatlara artış olarak yansımaya devam ediyor. Aralık
ayında sakatat ürünlerin fiyatları ortalama yüzde 9.48 oranında arttı.
Dar gelirli ailelerin en çok tükettiği ana gıda ürünü
olan beyaz et grubunda yani tavuk etinde Aralık ayında yüzde 4.74 oranında bir
artış tespit edildi. Hayvansal ürünler grubunda yer alan yumurta fiyatlarında
artış tespit edilmedi.
Aralık ayında da balık ürünlerinde bir önceki aya göre
önemli bir değişim tespit edilmedi.
Bakliyat ve Tahıllar grubu; Bakliyat grubunda kuru
fasulye ve nohut fiyatlarında önemli bir değişim olmazken, kırmızı mercimek
yüzde 6.25, yeşil mercimek yüzde 11.58 ve barbunya yüzde 1 oranında arttı.
Tahıllar grubunda ailelerin en önemli beslenme ürünü olan ekmek fiyatlarında
değişim olmadı. Tahıllar grubunda Aralık ayında dikkat çeken önemli artış yüzde
9 oranı ile pirinç fiyatlarında tespit edildi. Diğer ürünlerde önemli bir
değişim olmadı. Bakliyat ve tahıllar grubunda aralık ayında ortalama yüzde 3.12
oranında bir artış meydana geldi.
Aralık ayında sebze ve meyve grubunda fiyat
değişimlerindeki hareketlilik devam etti. Özellikle turfanda ürünlerde yüksek
oranlı fiyat artışları tespit edildi. Bu grupta turfanda sebzelerden; dolmalık
biber yüzde 12.50, yeşilbiber yüzde 25, domates yüzde 12.50, taze fasulye yüzde
13.33, salatalık yüzde 17.66, patlıcan yüzde 13.33 oranında artan ürünler oldu.
Turfanda ürün kabak fiyatlarında ise değişim tespit edilmedi. Lahana, ıspanak,
marul, pırasa, kışlık soğan gibi mevsim ürünlerinde değişim olmadı. Kışlık
patates fiyatında ise bir önceki aya göre yüzde 19.54 oranında artış meydana
geldi.
Meyve Gurubunda Aralık ayında ortalama fiyat artışı yüzde
12.35 oldu. Ürün bazında armut yüzde 10.25, elma yüzde 6.66, limon yüzde 20,
üzüm yüzde 25, nar yüzde 20 oranında arttı.
Yağlar ve yağlı tohumlar grubu; bu grupta Aralık ayında
da bir önceki ayda olduğu gibi artışlar devam etti. Özellikle Ayçiçek yağındaki
yüksek oranlı artış bu ay da devam etti. Ayçiçek yağı Aralık ayında yüzde 8.68
oranında zamlandı. Zeytinyağında ise yüzde 1.65 oranında bir artış tespit
edildi. Bu grupta ortalama artış oranı yüzde 4.56 oldu.
Şekerli ürünler, baharatlar ve çaylar, salça ve konserve
grubunda Aralık ayında önemli bir artış tespit edilmedi.
2020 Aralık ayında 4 kişilik bir madenci ailesinin;
gıdanın yanı sıra kira, yakacak, giyim, ulaşım, sağlık, eğitim, kültür ve
eğlence gibi zorunlu harcamalarını da kapsayan asgari geçim düzeyi, diğer bir
deyişle Yoksulluk Sınırı aylık 154 TL artış ile 7.096 TL oldu.
