Türk Hemşireler Derneği Zonguldak Şube Başkanlığı 12
Mayıs Dünya Hemşireler günü kapsamında Atatürk Anıtı’na çelenk koydu.
Zonguldak Valiliği Atatürk Anıtı’nda hemşirelik günü ile
ilgili konuşma yapan Arife Ayaz;” Salgın sürecinde bütün sektörlerin yükünde
artış olmakla birlikte en büyük yük sağlık sektörünün üzerine düşmüştür. Artan
sağlık hizmeti talebi ve kısıtlı kaynakların söz konusu olduğu pandemi
sürecinde, hemşireler salgınla mücadelenin en ön saflarında yer almış, kendi ve
ailelerinin sağlıklarını riske atma pahasına sağlık bakım hizmetinin nitelikli
ve güvenli sunumunu sağlamak için mücadele etmiş, topluma ihtiyaç duyduğu
bakımı kesintisiz sağlamıştır. Mesleki, ekonomik ve sosyal sorunları bir kenara
bırakıp, gerektiğinde her zamankinden daha fazla canlarını ortaya koyarak,
“toplumumuzun sağlığına kavuşması için mücadeleye devam eden” meslektaşlarımızı
tebrik ediyor, bu zor şartlarda çok daha anlamlı olan Dünya Hemşireler Gününü
kutluyoruz. Hemşireler, aile sağlığı merkezi, filyasyon ekipleri gibi birinci
basamaktan, ileri düzey tedavi ve bakımın yürütüldüğü yoğun bakım ortamlarına
kadar tüm alanlarda, anne karnından ölüme kadar sağlıklı/hasta bireylere,
ailelere ve gruplara, yedi gün 24 saat bakım sunmaktadırlar. Bununla birlikte
dünyanın pek çok ülkesinde pandemi sürecinde hemşirelerin görünürlüğü hiç
olmadığı kadar artmış ve hemşirelerin sağlık hizmetlerinin omurgası olduğu
ortaya çıkmıştır. Ayrıca Covid-19 salgınında, tüm dünyada hemşirelik mesleğinin
ne kadar vazgeçilmez olduğu, iyi eğitim almış, nitelikli ve deneyimli
hemşirelere ihtiyaç duyulduğu; hemşireler olmadan, ülkelerin salgınlara karşı
savaşı kazanamayacağı ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşamayacağı
anlaşılmıştır. Ancak pandeminin ülkemizdeki hemşirelik mesleği ve hemşireler
üzerindeki etkisi değerlendirildiğinde, mevcut sorunların daha da derinleştiği,
yeni sorunların ve mücadele alanların ortaya çıktığı görülmektedir. Ülkemizde
hemşireler hala uzun çalışma saatleri, fazla mesai, standartların çok üstünde
hemşire hasta oranı gibi olumsuz çalışma koşulları; açlık sınırının biraz
üstünde maaş, adaletsiz ödenen ve sağlık hizmetlerini ticarileştiren ek ödeme
sistemi, farklı düzeydeki kadro ve unvanlar, verilmeyen 3600 ek gösterge ve
geriye dönük uygulanmayan fiili hizmet gibi özlük haklarına yönelik sorunlar;
hâkim sendika ve hastane yöneticilerinin baskısı ve ayrımcılığı; sağlıkta
şiddet; liyakata dayalı olmayan yönetici atanmaları nedeniyle hemşirelik 2
hizmetleri yönetimindeki sorunlar; hemşire işgücü planlaması yapılmadan, çok
sayıda hemşirelik okulu açma, ihtiyaç ve kapasiteyi aşacak sayıda kontenjan
ayırma, hemşirelik okullarına veteriner, biyolog, kimyager vb. hemşirelik alan
dışı atamalar, okul ve uygulama alanlarının alt yapı yetersizliği gibi
eğitimindeki sorunlar; hemşire açığının olmasına karşın atanamayan/işsiz
hemşireler ve hemşire açığı var gerekçesi ile hemşire görev, yetki ve
sorumluluklarının diğer sağlık çalışanlarına devretme; hemşireleri ucuz sağlık
insan gücü olarak görme ile karşı karşıyadır. Türk Hemşireler Derneği olarak bu
sorunları ve mücadele alanlarını geçen yıl “2020 Dünya Hemşirelik Yılında 20
Hemşirelik Sorunu: Toplumumuzun Nitelikli ve Güvenli Sağlık Hizmeti Almasının
Önündeki Engeller” şeklinde dile getirdik ve ilgili tüm taraflarla paylaştık.
Geçen bir yıl içinde de daha önceki yıllarda olduğu gibi, bu sorunların çözümü
için pek çok girişimde bulunduk, faaliyet gerçekleştirdik. Ancak sesimiz
duyulmadı, görülmedik, dikkate alınmadık. Dünya genelinde sunulan sağlık
hizmetlerinin pek çoğunun amaca uygun olmadığı; sağlık ve sağlığı etkileyen
politikalar, uygulamalar ve imkanların esaslı bir şekilde yeniden düzenlenmezse
istenen küresel sağlık hedefine ulaşılamayacağı, pandeminin ortaya koyduğu en
önemli gerçektir. Bu gün, her bir bireyin ulaşabildiği, eşit şekilde
yararlanabildiği sürdürülebilir, adil, etik temelli ve geleceğe uygun sağlık
sistemlerine her zamankinden daha fazla ihtiyaç vardır. Bu bağlamda
Uluslararası Hemşireler Konseyi 2021 yılı temasını “Hemşireler Geleceğin Sağlık
Bakımı İçin Öncü Bir Ses” olarak belirlemiş ve hemşireleri geleceğin sağlık
sisteminin liderlerinden biri olarak göstermiştir.
Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Hemşireler Konseyi,
küresel sağlık hedefine ulaşmak için, insan merkezli sağlık hizmetlerine,
nitelik ve nicelik olarak yeterli sağlık işgücüne ve hemşirelik eğitimine
yatırım yapılmasına ihtiyaç olduğunu belirtmektedir. Toplumun sağlığının
korunması, nitelikli ve güvenli sağlık hizmetinin verilebilmesi için; 1.
Toplumun sağlık ihtiyaçlarını karşılayacak yeterliliklere sahip yeterli sayıda
hemşire işgücünün sağlanması 2. Hemşirelerin görev yetki ve sorumluluklarını,
hemşire olmayan sağlık çalışanlarına açan uygulamaların bir an önce
sonlandırılması 3. Hemşirelerin hemşirelik yasa ve yönetmelikleri doğrultusunda
çalışması 4. Çalışma ortamlarının baskı ve şiddetten acilen arındırılması 5.
3600 ek gösterge, fiili hizmet, adil maaş, iş sağlığı ve güvenliği haklarını
içeren özlük hakları düzenlemelerinin gerçekleştirilmesi 3 6. Covid-19’un
illiyet bağı aranmadan meslek hastalığı, Covid-19 nedeniyle yaşamını yitiren
sağlık çalışanlarının şehit kabul edilmesi 7. İş güvencesiz 4/B ve 4/C çalışma
kadrolarının, 4/A kapsamına alınması 8. Üniversite hastanelerinde çalışan
meslektaşlarımızın özlük hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi 9.
Hemşirelik eğitiminin iyileştirilmesine yönelik yatırımlar yapılması ve
hemşirelerin karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerekmektedir.
Bizler toplumumuzdaki bütün bireyler için; insan merkezli, eşitlikçi,
erişilebilir, yüksek kaliteli sağlık bakım hizmeti sunmak için var gücümüzle
çalıştık ve çalışmaya devam ediyoruz. Ancak mesleğimizi nitelikli bir şekilde
yapma ve toplumumuza hak ettiği bakımı vermede önümüzdeki engeller bizleri
yordu, gücümüzü tüketti. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yılda talebimiz yine
değişmedi. Toplumumuza hak ettiği bakımı vermek, pandemiyle daha güçlü mücadele
etmek için, karşı karşıya kaldığımız sorunların görülmesini, çözüm üretmek için
birlikte çalışmayı teklif ediyor ve halkımızın, medya organlarının ve politika
yapıcıların desteğini bekliyoruz” dedi.